علت ترک خوردن و شکستن خرچنگی شیردوشی

خرچنگی شیردوشی یکی از اجزای اصلی دستگاه شیردوشی است که وظیفه جمع‌آوری شیر از لاینرها و انتقال آن به لوله استیل شیر را بر عهده دارد. خرچنگی‌ها با توجه به نوع دام، طراحی و ظرفیت‌های متفاوتی دارند؛ از خرچنگی‌های ۱۵۰ سی‌سی و سوپاپ اتوماتیک مورد استفاده در شیردوشی گوسفند، بز و الاغ تا خرچنگی‌هایی با ظرفیت بیشتر از ۲۰۰ سی‌سی برای دوشش گاو، گاومیش و شتر.

انتخاب خرچنگی متناسب با نوع دام و میزان تولید شیر، در عملکرد صحیح شیردوشی اهمیت دارد.

چه عواملی باعث ترک خوردن خرچنگی می‌شوند؟

عوامل زیر می توانند منجر به کاهش طول عمر خرچنگی شوند:

1. فرسودگی و کهنه شدن درِ خرچنگی
2. نامناسب بودن غلظت یا دوز ماده قلیایی (سود) در شستشو
3. آسیب دیدن کفی استیل و خارج شدن آن از حالت توازن
4. محکم بستن بیش از حد پیچ یا رزوه خرچنگی
5. لگد شدن خرچنگی توسط دام
6. ضربه خوردن درِ خرچنگی در اثر سقوط خوشه شیردوشی از پستان
7. ضخامت کم یا ضعف واشرهای خرچنگی در برابر اثر شوینده‌ها و فشار مکانیکی
8. پایین بودن کیفیت مواد اولیه به‌کاررفته در تولید خرچنگی

پیامدهای ترک خوردن خرچنگی

ترک خوردن درب خرچنگی با ورود هوا به خطوط انتقال شیر، منجر به مشکلات زیر می شود:

• کف کردن شیر و اختلال در خروج شیر از رسیور
• کاهش کیفیت شیر به دلیل شکسته شدن مولکول‌های چربی
• کاهش خلأ و احتمال سقوط خوشه از پستان
• جریان معکوس خلأ، ورود شیر به پستان‌ها و افزایش احتمال ورم پستان
• شکستن خرچنگی در حین دوشش و متوقف شدن دوشش دام‌ها
• ورود هوا یا خروج آب از درِ خرچنگی هنگام شستشو

عمر خرچنگی و زمان تعویض قطعات

عمر درِ خرچنگی حدود ۶ ماه تا ۲ سال و در برخی موارد تا ۱۰ سال ذکر شده است. همچنین  توصیه شده است.

جمع‌بندی

ترک خوردن یا شکستن خرچنگی می‌تواند عملکرد مجموعه شیردوشی را مختل کند و هزینه‌هایی برای دامدار به همراه داشته باشد. بررسی وضعیت بدنه، کاسه خرچنگی، تعویض دوره‌ای قطعاتی مانند واشر، دکمه و فرفره در کنار توجه به شرایط صحیح استفاده و شستشو اهمیت دارد.

در صورت تکرار شکستگی قطعات، بهتر است به‌جای تعویض مکرر قطعه، علت خرابی در خود قطعه و شرایط کارکرد مجموعه بررسی شود.